De impact van kleur op ons dagelijks leven

 

Elke kleur wordt door onze hersenen op een andere manier geïnterpreteerd en heeft daarom een andere emotionele of psychologische impact. Het Color Cluster System, ontwikkeld door Color Navigator, past deze wetenschap toe bij het clusteren van kleuren op basis van stijl, type en cultuur.

Denken in termen van kleurenpsychologie

Wanneer we in termen van kleurpsychologie redeneren, zijn wetenschap en emotie onlosmakelijk met elkaar verbonden. Zoals uitgelegd in vorige blog posts, beïnvloedt kleur de drie stimuli-centra van onze hersenen. Kleuren met een hoge trillingsfrequentie veroorzaken een ander effect dan die met een lagere frequentie. Hoewel we er ons niet altijd van bewust zijn, roepen kleuren emoties op en beïnvloeden ze onze gemoedstoestand. De emotionele waarde en het effect van een bepaalde kleur kan van persoon tot persoon verschillen. We hebben allemaal favoriete en minder favoriete kleuren. We associëren kleuren met bepaalde herinneringen, symbolen, objecten of zelfs geuren en plaatsen. Dit kleurengeheugen is zeer persoonlijk, maar ook deels collectief; denk aan nationale symbolen of regionale culturele praktijken. De universele eigenschappen en betekenissen van kleuren komen in de loop van deze blog aan bod.

In 85% van alle aankoopbeslissingen is kleur de doorslaggevende factorHet feit dat kleur bepaalde emoties kan oproepen, wordt handig toegepast om ons koopgedrag te beïnvloeden. Adverteren is ondenkbaar zonder het juiste kleurgebruik, maar ook in het ontwerp van kantoren, scholen en ziekenhuizen, winkels, bioscopen en restaurants, wordt kleur op een functionele manier gebruikt om ons gerust te stellen, alert te houden of te helpen de weg te vinden. In veel disciplines, zoals productontwikkeling, interieurdecoratie, mode, grafisch ontwerp en reclame, speelt kleur een cruciale rol. De juiste kleurtoepassing kan de lancering van een nieuw product of merk maken of kraken. De onbewuste keuze voor een bepaald product wordt namelijk grotendeels bepaald door de kleur.

Hoe meer kennis we hebben over de functie en betekenis van kleur, hoe meer we ons bewust worden van hun emotionele waarde. De kunst van kleuren combineren om aangename harmonieën te creëren, kan worden geleerd. Ons kleurengeheugen speelt hierin een belangrijke rol.

Een kleurengeheugen opbouwen

KleurengeheugenHoe uitgebreider ons kleurgeheugen, hoe rijker onze kleurervaring. Als kind leren we kleuren onderscheiden, herkennen en onthouden. Het leren zien van kleuren begint wanneer een kind bewust verschillende kleuren kan onderscheiden. Rond zijn tweede levensjaar begint het kleuren te herkennen, te onthouden en - afhankelijk van zijn taalontwikkeling - te benoemen. Door de kleuren van alledaagse voorwerpen, zoals fruit en groenten, te benoemen, leert het kind kleuren in zijn geheugen op te slaan. Eerst komen de primaire kleuren, rood, groen en blauw, aan bod, omdat deze door onze hersenen als de krachtigste worden ervaren. Daarna leert het de tussenkleuren, zoals oranje en paars. Het is belangrijk dat niet alleen het gezichtsvermogen, maar ook de andere zintuigen bij dit leerproces betrokken worden. Zo linken onze hersenen de geur van een aardbei aan zijn rode kleur, waardoor ze de geur en kleur makkelijker kunnen onthouden en oproepen.

Kleuren worden opgeslagen in ons langetermijngeheugen, het geheugen voor informatie die permanent in de hersenen wordt opgeslagen, maar niet altijd bewust wordt ervaren. Dit geheugen heeft een zeer grote capaciteit. Het is belangrijk om te weten hoe kennis hier wordt opgeslagen, om meer inzicht te krijgen in het opbouwen van een kleurengeheugen.

Wanneer we iets leren, worden onze hersencellen actief. De vele kleine vertakkingen van de hersencellen maken dan contact met elkaar. Wetenschappers noemen dat contact tussen de cellen 'synaps'. Wanneer we iets nieuws leren, worden de synapsen sterker. Alles wat we zien, horen, voelen en beleven, wordt opgeslagen. De volgende keer dat we hetzelfde ervaren, kunnen we het makkelijker begrijpen. Als informatie in het kortetermijngeheugen vaak genoeg herhaald (of lang genoeg bewaard) wordt, wordt deze overgedragen naar ons langetermijngeheugen. Informatie of kennis die op deze manier wordt opgeslagen, blijft zeer lang bewaard.

Ons kleurgeheugen bevat automatische en onbewuste associaties, doordat we bepaalde kleuren zien terugkomen en steeds op dezelfde manier ervaren. Zo wordt groen bijvoorbeeld met onrijpheid geassocieerd. Denk hierbij aan groene tomaten of bananen.

Kleur is overal. Als volwassenen ervaren we de aanwezigheid van kleur als vanzelfsprekendheid en zijn we er niet altijd bewust mee bezig. Wanneer we op een bepaald moment een nieuwe, specifieke kleur zien, zullen we deze niet meteen onthouden. Maar door deze kleur met zoveel mogelijk zintuigen te bekijken, bewust te ervaren, te herhalen en te onthouden, kunnen we ons kleurengeheugen gedurende ons hele leven blijven uitbreiden en ontwikkelen.

Communiceren over kleur

Ons kleurengeheugen is van toepassing wanneer we communiceren over kleur. Als we het hebben over kleur, gebruiken we afbeeldingen en associaties die zijn opgeslagen in ons kleurengeheugen. Door te verwijzen naar de kleur van universeel bekende objecten, zoals bloemen, planten en vruchten, kunnen we een kleurbeeld oproepen dat voor iedereen begrijpelijk is. Neem bijvoorbeeld aubergine, mandarijn, limoen, lavendel, klaproos of olijf. Ook bepaalde merken, producten en nationale symbolen kunnen ons doen denken aan een specifieke kleur. Denk aan Ferrari rood of Barbie roze.

Omdat kleuraanduidingen regionaal worden geassocieerd en onderhevig zijn aan mode, is het onmogelijk om een volledige lijst met kleurnamen te gebruiken. Hieronder geven we enkele voorbeelden van universele kleuren.

Universele kleuren

 

De betekenis van kleur

Waarom associëren we rood met liefde, blauw met koude en groen met de natuur? De redenen hiervoor zijn soms historisch, politiek of cultureel bepaald, vaak ook gebaseerd op natuurkunde of biologie.

Kleuren hebben verschillende betekenissen in verschillende culturen. In de Westerse wereld is zwart de kleur van rouw, terwijl deze functie in China door wit wordt ingevuld, in West-India door oranje. Ook op het gebied van politiek hebben kleuren een speciale symboliek. Tachtig procent van alle vlaggen bevat de kleur rood, die macht, energie en leven symboliseert. De kleur van de Verenigde Naties is blauw, dewelke staat voor non-agressie, universaliteit en rust.

Creatief, onconventioneel kleurgebruik kan interessante resultaten opleveren. Maar er zijn ook universele conventies van functionaliteit. Het is dus niet verstandig om de universele kleuren voor warm en koud op een waterkraan om te draaien of om iets aan de algemeen geaccepteerde kleursamenstelling van een verkeerslicht te veranderen. Hieronder geven we een korte samenvatting van de universele betekenis, symboliek en emoties die geassocieerd worden met de hoofdkleuren, zwart en wit. Dit is bedoeld als een extra richtlijn voor diegenen die, bij het maken van kleurkeuzes, ook rekening willen houden met de functionele of psychologische aspecten van kleur.
 

Rood

Energiek - opvallend - warm - sterk - gevaarlijk

RoodRood is de eerste kleur die de mens ooit benoemde. In sommige landen betekent het woord voor rood ook 'kleur', bijvoorbeeld 'colorado' in het Spaans.

Symbolisch: Rood symboliseert vuur, bloed en levenskracht. Het is de kleur van passie, liefde en lust, maar ook van agressiviteit en kracht. Rood is bij uitstek de kleur voor vlaggen, omdat het symbool staat voor strijd, leven en revolutie.

Historisch: In de tijd van de Romeinen bestond er een gewoonte om het bloed van stervende tegenstanders te drinken, omdat dit zogenaamd kracht gaf. Onder de Grieken werd bloed in de graven van de overledenen gegoten om hen kracht te geven in het hiernamaals. Later werden rode medicijnen, pleisters en verbanden gemaakt, en droegen kinderen een rood lint om hen te beschermen tegen allerlei ziektes. Rood wordt historisch ook gezien als de kleur van adel en rijkdom, omdat rode kleurstof voor kleding vroeger moeilijk (en dus ook duur) was om te vervaardigen. In de Middeleeuwen was het dragen van rood een recht voorbehouden aan de adel. Iedereen die rood droeg en niet van de adel was, werd terechtgesteld.

Cultureel: In gebieden waar de hitte van de zon het leven bedreigt, symboliseert de warme kleur rood het demonische. Omgekeerd heeft rood in koude landen een positieve betekenis, omdat het in verband staat met warmte. In fabrieken schilderden ze de muren rood om klachten over de kou weg te nemen.

Psychologisch: De kleur van dynamiek en reclame. Rood wekt energie op en wordt daarom veel gebruikt door de voedingsmiddelenindustrie. Ontbijtgranen worden meestal verpakt in dozen met rood, oranje en geel als de overheersende kleuren. Er is geen betere manier om de dag vrolijk en vol energie te beginnen.

Functioneel: De kleur van gevaar en verbod, denk aan verkeersborden en waarschuwingssignalen. Rood is namelijk een van de meest opvallende kleuren, zowel overdag als 's nachts.

Omgeving: Rood is een warme kleur en zal als het ware op je afkomen. Objecten lijken groter dan ze in werkelijkheid zijn. Een rood ingerichte kamer die naar het noorden is gericht, zal donkerder lijken.

Mode: Een persoon die rood draagt, wordt opgemerkt. Rood heeft een hoge attentiewaarde en wordt geassocieerd met opwinding, kracht, macht, actie, energie, warmte, assertiviteit en aanwezigheid. 

Oranje

Optimistisch - vrolijk - energiek - harmonieus - open

OranjeOranje is een mengsel van rood en geel, en houdt dus het midden tussen deze twee kleuren. Het vertegenwoordigt balans en harmonie. Het vrolijkt op en bevordert genegenheid, rust en balans. Oranje komt zachter over dan rood. Het ontspant en lost angsten en blokkades op.

Symbolisch: Oranje straalt opgewektheid, optimisme, hoop en welzijn uit. Het vertegenwoordigt de harmonieuze combinatie van gevoel en verstand.

Cultureel: Omdat oranje staat voor emotioneel evenwicht, wordt het gebruikt om religieuze gevoelens of inzichten uit te drukken. Om die reden dragen boeddhistische monniken oranje gewaden.

Psychologisch: Oranje is een actieve en levendige kleur. Het staat voor vrolijkheid, speelsheid en avontuur. Oranje is feestelijk, inspirerend, smakelijk, interessant, actief, warm en stimulerend. Het is een kleur die plezier in sociale contacten bevordert. Oranje heeft een positief effect op depressie, zwaarmoedigheid, angst, ontevredenheid en pessimisme. Oranje werkt voornamelijk op de zintuigen, stimuleert de eetlust en heeft vaak een helende werking.

Functioneel: Oranje is, net als rood, een waarschuwingskleur. Denk aan het gebruik van oranje verkeerslichten of -borden in het verkeer.

Omgeving: Oranje verwarmt en werkt stimulerend. Het biedt een combinatie van warmte en licht waarmee een aangename sfeer wordt gecreëerd.

Mode: In de mode staat oranje voor warm, vrolijk, jeugdig, extreem, blij, open en wispelturig.

Geel

Zonnig - opvallend - verlicht - waardevol - waarschuwend

GeelGeel is verwant met wit en bijgevolg de lichtste kleur. Hoewel zonlicht eigenlijk kleurloos is, is geel ook de kleur van de zon.

Symbolisch: Geel is de kleur van optimisme, licht en inzicht. Bovendien wordt het, door de kleur van citroenen, met zuur geassocieerd. Geel wordt ook gebruikt als goud wanneer er naar het mooie en waardevolle wordt verwezen.

Historisch: Geel is de kleur van de zonnegoden Helios, Apollo en Sol. Vroeger vertegenwoordigde geel ook gevaar. Zo betekende een gele vlag op een schip dat er sprake was van een epidemie. In een middeleeuwse stad betekende deze dat er pest was uitgebroken.

Cultureel: Geel staat voor verlichting en inzicht. In de islam is goudgeel de symbolische kleur van wijsheid. In Azië is geel de kleur van geluk, roem, wijsheid, harmonie en de hoogste beschaving. In China is geel daarom een mannelijke kleur, met zwart als vrouwelijke tegenhanger. In Europa is het andersom, waar geel eerder een vrouwelijke kleur is en zwart mannelijk.

Psychologisch: Geel is opvallend, opdringerig en luid. Het woord 'yellow' is gerelateerd aan 'yelling', wat schreeuwen betekent. De schandaalpers wordt om die reden de 'yellow press' genoemd. Geel is bovendien een kleur die goedkoop overkomt.

Functioneel: Zwarte letters op een gele achtergrond zijn van op een afstand het best leesbaar. Daarom is geel de internationale signaalkleur. De symbolen voor giftige, ontvlambare, explosieve en radioactieve materialen worden aangeduid door zwarte letters op een gele achtergrond. Zwart-gele lijnen markeren grenzen die niet overschreden mogen worden en waarschuwen voor obstakels.

Omgeving: Een overvloed aan geel veroorzaakt rusteloosheid. Omdat geel goed licht weerkaatst, geeft het een warme uitstraling. Een geel ingerichte kamer komt vriendelijk over. De combinatie met oranje bevordert deze gezellige sfeer.

Mode: Gele kleding is fris, innovatief, origineel, intelligent en levendig.

Groen

Jong - gezond - fris - natuurlijk - stabiel

GroenGroen kan op veel verschillende manieren geïnterpreteerd worden. Dit is waarschijnlijk te wijten aan het feit dat het groene spectrum erg groot is en dat groen er 's nachts anders uitziet dan overdag.

Symbolisch: Groen is de kleur van de jeugd, het (nieuwe) leven en de lente.

Historisch: Volgens de islam is groen een heilige kleur. Oorspronkelijk vond de islam veel aanhang bij woestijnvolken, voor wie groen de kleur van het paradijs, de vruchtbaarheid en het leven was.

Cultureel: Vanwege zijn associatie met de lente, is groen een universeel symbool van hoop.

Psychologisch: Groen doet ons denken aan de natuur. Het is de kleur van het verse, zure en bittere. De ervaring dat groene dingen vers zijn, is niet universeel, maar sterk afhankelijk van de materie.

Functioneel: Groen wordt veel gebruikt als goedkeuring. Denk aan een (letterlijk en figuurlijk) groen licht.

Omgeving: Groen werkt rustgevend en verhoogt de focus. Verschillende tinten groen geven een natuurlijk effect. Het is bovendien een neutrale kleur.

Mode: Groen staat voor rijkdom, welvaart en milieuvriendelijkheid.

Blauw

Koel - kalm - intelligent - professioneel - loyaal

BlauwTerwijl een rode kleur sterk op ons af lijkt te komen, lijkt blauw het verste van ons verwijderd. Hoe verder een kleur zicht bevindt, hoe blauwer ze lijkt, omdat ze wordt bedekt door lagen lucht. We zien ook water en lucht als blauw, hoewel ze eigenlijk transparant zijn.

Symbolisch: Blauw is de meest populaire kleur omdat ze veel goede eigenschappen uitstraalt. Blauw staat voor sympathie, harmonie, vriendelijkheid, intelligentie, loyaliteit en oprechtheid. Het staat voor utopische ideeën waarvan de realisatie in de toekomst ligt.

Historisch: Blauw was lange tijd de enige kleur voor kleding, vooral voor de gewone man. Blauw was onopvallend, geschikt voor iedereen en elke gelegenheid. Bovendien was het blauw of indigo verven van kleding tamelijk gemakkelijk en goedkoop.

Cultureel: De uitdrukking "blauw bloed" hebben is universeel. Leden van de adel vermeden de zon vaak om hun witte huid te beschermen. Wanneer iemands huid wit is, schijnen de blauwe aderen door, waardoor mensen dachten dat ze blauw bloed hadden. In het katholieke geloof is het bovendien de kleur van het goddelijke en van Maria. Om die reden zijn schooluniformen meestal blauw.

Psychologisch: Blauw is een koele, koude kleur. Dit is gebaseerd op fenomenen waarbij bijvoorbeeld schaduwen, ijs en sneeuw een blauwe schijn hebben. Onze huid wordt blauw als het koud is. Blauw wordt hier gezien als het tegenovergestelde van rood. Waar rood het lichamelijke, het erotische en het niet-spirituele vertegenwoordigt, stelt blauw het verstand, het intellect, de wetenschap en de nauwkeurigheid voor.

Functioneel: Koud blauw versus warm rood wordt gebruikt om de temperatuur van kraanwater te onderscheiden. Onderzoek wijst uit dat het gebruik van kleur in verlichting onze hartslag en spieren kan beïnvloeden. Blauw licht zal onze hartslag vertragen en onze spieren ontspannen, terwijl warme kleuren precies het tegenovergestelde doen.

Omgeving: Een blauwe kamer straalt rust uit en wordt als koel ervaren. Het creëert een stille en afstandelijke sfeer.

Mode: (Donker)blauw is een zeer veilige kleur, die bijna altijd gedragen kan wordenMarineblauw komt echter conservatief, gezaghebbend, zakelijk, loyaal en betrouwbaar over. 

Paars

Mysterieus - spiritueel - sensueel - rijp - magisch

PaarsPaars en lila komen vrij weinig voor in de natuur. Als gevolg hiervan zijn de namen van deze kleuren in de meeste talen identiek aan de namen van de enkele bloemen die een paarse kleur hebben.

Symbolisch: Paars staat voor het magische, mysterieuze, geheimzinnige, immorele en spirituele, maar is ook de kleur van decadentie en macht.

Historisch: Het waren waarschijnlijk de Feniciërs die rond 1500 voor Christus het geheim van paarse kleurstof ontdekten. Paars is gemaakt van zeeslakken en is erg omslachtig en duur om te produceren. In de katholieke doctrine werd paars in het Oude en Nieuwe Testament reeds genoemd als de meest kostbare kleur. Het voorrecht om paars te mogen dragen was in de oudheid belangrijker dan het mogen dragen van goud.

Cultureel: De enige openbare instelling die haar bedienden in paars kleedt is de katholieke kerk. Paars heeft hier drie betekenissen: het is de kleur van de bisschoppen, van de wereldse macht en die van de eeuwigheid en gerechtigheid. Paars is, als liturgische kleur, ook de kleur van boetedoening en vasten. In de christelijke symboliek is het bovendien de kleur van de nederigheid.

Psychologisch: Paars staat voor het extravagante. Het is een mysterieuze en ongrijpbare kleur. In verschillend licht kan paars er volledig anders uit zien. Het is nooit zeker of een paarse tint roodachtig of blauwachtig is.

Functioneel: Paars is een populaire kleur in advertenties. Voor goedkope producten met een lage levensverwachting en modieuze accessoires, grijpen ontwerpers vaak naar paarse kleuren.

Omgeving: Paars is een combinatie van warmte en koelte, het is bij uitstek de kleur voor inspiratie en creativiteit.

Mode: Paars als een mode kleur is rustig, bedachtzaam, vredig, spiritueel, waardig, somber, gedurfd en niet te zoet.

Roze

Zoet - romantisch - vrouwelijk - zacht - charmant

RozeRoos of roze is een kleurnaam die wordt gebruikt voor zowel een lichtrode kleur, als voor een licht en verzadigd magenta. De benaming is afgeleid van het Franse woord 'rose', wat naar de bloem verwijst.

Symbolisch: Roze wordt, vanwege zijn associatie met de kleur van de bloem, traditioneel gezien als een optimistische, vrolijke en positieve kleur. Deze connotatie kom je in alle talen tegen. Onder andere in de uitdrukking "een rooskleurige toekomst" of "alles door een roze bril zien". Roze wordt ook gebruikt als symbool voor homoseksualiteit.

Historisch: Waar rood, volgens onze westerse kleurensymboliek, de mannelijke kleur was, vertegenwoordigde roze, of het 'kleine rood', de kleine jongens. Op dezelfde manier was blauw, volgens de oude traditie, de vrouwelijke kleur, en symboliseerde lichtblauw de kleine meisjes. Rond de jaren 1920, als gevolg van de vervreemding van deze religieuze symboliek, werd blauw niet langer beschouwd als de kleur van Maria en werd het steeds meer geassocieerd met marine-uniformen. Ook in de industrie droegen op dat moment bijna alle arbeiders indigoblauw. Door deze verandering werd blauw de jongenskleur bij uitstek, terwijl meisjes het lichtroze overnamen, omdat het zoeter en gevoeliger was dan het koele lichtblauwe.

Cultureel: In de mode zijn de kleuren voor mannelijke en vrouwelijke kleding dichter bij elkaar komen te liggen. Vooral sinds de opkomst van de typische 'blue jeans', bestaat er nog weinig verschil tussen mannelijke en vrouwelijke kleding. Er is ook steeds minder onderscheid tussen kleding voor volwassenen en kinderen. De geslachtsgebonden kleuren zijn een gewoonte uit een ver verleden.

Psychologisch: Roze wordt geassocieerd met het vrouwelijke, het romantische, het zachte, het zoete, het charmante en het beleefde. 

Omgeving: Roze staat voor een romantische en zachte uitstraling. Als het een krachtiger roze is, wordt het een meer passionele kleur. In de interieurdecoratie is roze een interessante accentkleur. Roze wordt geassocieerd met vrouwelijkheid, maar staat aan de andere kant ook voor een opvallende en gedurfde houding.

Mode: In de mode geeft roze een vrouwelijk, delicaat, medelevend en kalm gevoel.

Bruin

Aards - stabiel - eenvoudig - neutraal - troostend

BruinBruin is een aardachtige kleur die veel nuances kent. De kleur is een combinatie van de primaire kleuren geel, rood en blauw. Als gevolg hiervan heeft het contactpunten met alle andere kleuren.

Symbolisch: Bruin staat voor aardsheid, compleetheid, nobelheid, stabiliteit en rust, warmte en geborgenheid, eenvoud en bescheidenheid. Bruin kan de eetlust bevorderen, heeft een genezend effect en symboliseert eerlijkheid, vriendelijkheid en betrouwbaarheid.

Cultureel: In de katholieke godsdienst is bruin de kleur voor de gelofte van armoede die door broeders en vaders in abdijen werd afgelegd. Als gevolg hiervan krijgt de kleur een nederig karakter en een diep respect.

Psychologisch: Bruin is wijs en bevordert geduld vanuit een besef van continuïteit; het leven gaat door. Bruin geeft een gevoel van ruimte en groei. Het is een kalmerende en ontspannende kleur die barrières doorbreekt. Bruin biedt troost en het gevoel zich verweven te voelen met moederlijke liefde en bescherming.

Functioneel: Bruin is een praktische kleur omdat ze niet gemakkelijk vuil wordt. Bovendien is het een goedkope kleur die wordt verkregen door meerdere kleuren te mengen.

Omgeving: Bruin is de kleur van comfort en elegantie. Een bruine ruimte moet wel voldoende invallend licht verkrijgen, anders wordt het een saaie kleur. Bruine kamers zien er kleiner, maar gezelliger uit.

Mode: Bruine kledij is natuurlijk, warm, bescheiden, vriendelijk, aards en toegankelijk. Het is een goede kleur voor wie meer op de achtergrond wil blijven. Ook beige is een neutrale achtergrondkleur die vertrouwen, goedheid, zuiverheid en onschuld uitstraalt.

Wit

Schoon - licht - onschuldig - puur - positief

WitWit is de combinatie van alle kleuren van licht. Wit is de meest perfecte van alle kleuren. Er bestaat bijna geen context waarin wit een negatieve betekenis heeft.

Symbolisch: Wit is de kleur van het goddelijke, het perfecte, het ideale, het goede en het onschuldige. Alle goede dingen komen samen in de symboliek van het wit. Al het negatieve wordt geëlimineerd. Wit staat samen met zijn tegenpool zwart voor de strijd van het goede tegen het kwaad, van de dag tegen de nacht.

Historisch: Door de eeuwen heen was wit een kleur die status uitstraalde. Omdat schone kleding een luxe was, was wit een statussymbool. Terwijl werknemers blauwe of grijze overhemden droegen, was een wit overhemd de standaardkleur voor iedereen die tijdens het werken niet vies hoefde te worden. Pas in de jaren zeventig werden gekleurde herenshirts aanvaardbaar, zelfs voor bankbedienden.

Cultureel: Wit is de kleur van eenvoud, zuiverheid en bescheidenheid. Vanwege deze betekenis werd wit een kleur van rouw. Witte rouwkleding behoort vooral tot het religieuze idee van reïncarnatie, bijvoorbeeld in Azië. In India wordt een witte koe beschouwd als de belichaming van licht. In China zijn de reiger en de ibis heilige vogels als symbool voor onsterfelijkheid. Priesters uit Indiase en Japanse religieuze gemeenschappen gaan gekleed in het wit. Maar ook binnen de Europese katholieke kerk werd wit gebruikt als een kleur van rouw. Bij begrafenissen droegen vrouwen grote witte sjaals rond hun hoofd en bovenlichaam. In de katholieke mis dragen de priesters een witte tuniek. Wit is de liturgische kleur van de belangrijkste katholieke feestdagen.

Psychologisch: Uiterlijke schoonheid en innerlijke zuiverheid worden geassocieerd met wit. Een van de weinige contexten waarin de kleur negatieve associaties oproept, is die van steriliteit en ziekenhuizen.

Functioneel: Instinctief staat wit voor alles wat hygiënisch en schoon moet zijn. Op plaatsen waar voedingsmiddelen worden verwerkt, wordt witte kleding voorgeschreven (bijvoorbeeld bakkers, chefs en slagers). Maar ook in de gezondheidszorg is wit een gebruikelijke kleur voor kleding en meubilair. Reinigingsproducten hebben vaak traditioneel een witte of witblauwe verpakking omdat deze het effect van het product versterken.

Omgeving: Wit zorgt voor een optimale weerkaatsing van het licht en maakt de ruimte groter. Wanneer het eenzijdig wordt gebruikt, wordt het afstandelijk en koel. Het is dus beter om het altijd te mengen met een warme kleur. Wit reflecteert licht en biedt ruimte en rust.

Mode: Wit als modekleur is puur, emotieloos en onschuldig. Het symboliseert hoop, vergeving, vertrouwen en reinheid.

Zwart

Stijlvol - afstandelijk - dramatisch - modern - negatief

ZwartZwart is stijlvol en risicoloos.
 
Symbolisch: Zwart symboliseert individualiteit en afstandelijkheid en wordt geassocieerd met klasse en stijl. Het is bovendien de kleur van het conservatisme en anarchisme. Het verwijst ook naar ongeluk en de dood. "Iemand zwart maken" of "een zwarte dag" zijn bekende uitdrukkingen. Ook zwarte dieren voorspellen meestal niet veel goeds.

Historisch: Vroeger werd beweerd dat iemand die somber of melancholisch was, "zwart bloed" had. Het is nog steeds zo dat alle negatieve gevoelens worden geassocieerd met zwart. Iemand die alles "zwart ziet" of "zwartgallig is", is een pessimist. Men spreekt ook van "zwarte humor". Het einde van alle levende wezens is zwart en dat maakt het een kleur van rouw.

Cultureel: Zwart is vaak de kleur van de kleding van de geestelijkheid. Het symboliseert autoriteit en strengheid. In veel culturen ter wereld wordt zwart als negatief ervaren en geassocieerd met rouw.

Psychologisch: Zwart is de kleur van negatieve gevoelens, vuiligheid en gemeenheid.

Functioneel: Zwart wordt gebruikt voor stereo-installaties, camera's en horloges, die als zeer moderne technische producten zouden moeten overkomen. Doordat kleuren achterwege blijven, is de aantrekkingskracht gericht op zakelijkheid en functionaliteit.

Omgeving: Zwart in een interieur getuigt van luxe, duisternis en mysterie. Zwart absorbeert het licht en het gebruik ervan mag niet overdreven worden. Zwart is goed om te gebruiken als accentkleur, maar een overvloed ervan verkleint de ruimte.

Mode: Zwarte kleding is afstandelijk en tegelijk ook stijlvol. Waar teamspirit en sociale vaardigheden belangrijk zijn, is deze kleur minder geschikt.
 

Grijs

Stijlvol - subtiel - rustgevend - tijdloos - neutraal

GrijsGrijs roept geen emoties op en kan daarom gemakkelijk gecombineerd worden met andere kleuren. Grijs is een tijdloze kleur. Het wordt bijna nooit genoemd als favoriete kleur. 

Symbolisch: Grijs symboliseert elegantie, nederigheid, stabiliteit, subtiliteit, wijsheid, ouderdom, anachronisme, saaiheid, stof, vervuiling en formaliteit. In Europa en Amerika is grijs de kleur die het meest wordt geassocieerd met verveling, eenzaamheid en leegte. Het doet denken aan regenachtige dagen en de winter. Zilver symboliseert rust.

Historisch: In de oudheid en de Middeleeuwen was grijs de kleur van ongeverfde wol, en dus was het de kleur die het meest door boeren en armen werd gedragen. In de 18e eeuw werd grijs een belangrijke modekleur, zowel voor damesjurken als herenvesten en -jassen. Rond 1930 werd grijs een symbool van de industrialisatie en de oorlog. Grijs beton werd een populair bouwmateriaal voor monumentale werken van moderne architectuur in de late 20ste eeuw. De jaren 1950 en 1960 waren het tijdperk van glorie voor het grijze pak; deze werden gedragen door filmsterren, zoals Cary Grant en Humphrey Bogart, en door president John F. Kennedy, die een grijs pak met twee knopen droeg. Aan het begin van de 21ste eeuw werd grijs opnieuw als eentonig en karakterloos beschouwd.

Cultureel: In de christelijke religie is grijs de kleur van as en dus een bijbels symbool van rouw en berouw. Grijs is de kleur die in veel culturen het meest wordt geassocieerd met ouderen en ouderdom. Vanwege de associatie met grijs haar, symboliseert het de wijsheid en waardigheid die gepaard gaan met ouderdom en ervaring.

Psychologisch: Grijs is de kleur van veiligheid, betrouwbaarheid, intelligentie, bedaardheid, bescheidenheid, waardigheid en volwassenheid. Het is een solide en conservatieve kleur die symbool staat voor de ouderdom, verdriet en saaiheid. Grijs is ook de kleur die het meest geassocieerd wordt met onzekerheid. Zo is een "grijze zone" een kwestie waarover nog ambiguïteit bestaat.

Functioneel: Grijs bestaat uit wit en zwart, waardoor ze altijd op zoek is naar de juiste balans. Het is de kleur van het nog onbewuste en ongedefinieerde. Grijs roept op zich geen emoties op, maar kan goed met andere kleuren gecombineerd worden. Grijs leunt aan bij zilver en brengt rust en sereniteit. Een koele elegantie gaat van deze kleur uit.

Mode: Grijs combineer je best met een andere kleur. Het is een goede kleur voor een kalme, waardige, formele en conservatieve uitstraling.

De invloed van kleur op vorm

Wie kleuren en vormen combineert, moet rekening houden met het karakter en de emotionele waarden van de kleur. Deze zijn in staat om de vorm op een geheel unieke manier te beïnvloeden. Soms kan door de juiste kleurkeuze zelfs een vorm die niet ideaal is worden gecorrigeerd.

De invloed van kleuren op vormen kan worden gebruikt om een ontwerp te perfectioneren. Donkere, matte kleuren hebben een vormverbergend effect. Dit effect is het sterkst met matzwart. Vormaccentuerende kleuren zijn alle heldere en glanzende kleuren. Het effect is het sterkst met semi-glanzend wit. Warme kleuren hebben een actieve invloed op de vorm. Koude kleuren gedragen zich passief en laten de vorm in eerste instantie het hele personage bepalen.

Rood geel groen blauw paars

Rood

Rood gedraagt zich actief, versterkt de vorm en geeft hem een bijna agressief karakter. Om die reden kunnen zachte vormen geen rood verdragen. Donkerrood maakt de vorm solide en respectabel.

Geel

Geel zorgt ervoor dat de vorm en structuur van het object achter de kleur verdwijnen. De consistentie van vorm en kleur is in mindere mate aanwezig op een glad dan op een ruw oppervlak. Glanzend geel omsluit de vorm en maakt de grenzen vaag. Goud heeft een effect dat lijkt op dat van geel, maar is warmer en actiever. Het voegt diepte toe en maakt de vorm flexibel. 

Groen

Groen verenigt zich met de vorm en heeft er weinig impact op, tenzij het gebied te groot wordt, in welk geval groen een enigszins moeilijke kleur wordt. Indien normaal aangebracht, maakt het de vorm fris en rustgevend.

Blauw

Blauw laat vorm en oppervlaktestructuur volledig tot hun recht komen en ze actief maken; met een ruw oppervlak in die kleur, zijn de kenmerken het sterkst, en eveneens met matblauw. Lichtblauw is expressief van vorm, gedraagt zich passief en zorgt ervoor dat vorm en structuur voor zichzelf werken.

Paars

Paars beïnvloedt de vorm op verschillende manieren, afhankelijk van de toepassing. Omdat paars een subtiele kleur is, kan het vele vormen aannemen, afhankelijk van hoe het licht valt.

Wit zwart grijs

Wit

Wit heeft een bevrijdend effect op de vorm en zorgt ervoor dat deze voor zichzelf spreekt. Zilver, in een glanzende afwerking, heeft ongeveer hetzelfde effect als wit. In een matte afwerking maakt het de vorm hard en koel.

Zwart

Zwart heeft in matte afwerking weinig invloed en geeft hoogstens gewicht aan de vorm.

Grijs

Grijs ontneemt de vorm gedeeltelijk van zijn waarde.

Conclusie

Twee derde van alles wat we verwerken en onthouden is visueelKleur heeft een enorme impact op mensen. Tweederde van alles wat we verwerken en onthouden is visueel: licht en vormen. Ze hebben een permanent effect op ons dagelijks leven, gemoedstoestand, prestaties, hormonale toestand, metabolisme en zo veel meer. En toch is kleur een van de meest verwaarloosde en ondergewaardeerde aspecten in ontwerp, ontwikkeling en onderwijs.

Kleur beïnvloedt, zoals we eerder zagen, ook onze aankoopbeslissingen. Elke communicatie of advertentie van uw merk, productassortiment of project past kleur op een bepaalde manier toe. Onze hersenen zullen onbewust uw boodschap oppikken op basis van de visuele componenten. De vraag is: is de juiste boodschap overgebracht? Al onze expertise wordt gebruikt om de juiste kleuren te kiezen en toe te passen op uw ontwerpen, merken, verpakkingen en advertenties, met betere bedrijfsresultaten als resultaat!

 
Bent u benieuwd wat kleur voor uw product, merk of bedrijf kan betekenen?
Boek een afspraak met een kleurexpert
 
Beeld header © Vasundhara Srinivas.